Muayenehaneler İçin TÜSKA Sağlık Turizmi Sertifikasyonu: Muafiyetler, Şartlar ve Hazırlık Planı

Muayenehaneler Sertifikasyon Kapsamında mı?

Evet. 26 Nisan 2025 tarihli ve 32882 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik'in 6. maddesinin (b) bendine göre hastaneler, tıp merkezleri, tıbbi laboratuvarlar ve diyaliz merkezleri TÜSKA akreditasyonuna; bunların dışındaki sağlık tesisleri ise Bakanlıkça düzenlenen sertifikaya tabidir. Muayenehaneler bu ikinci grupta yer alır: sağlık turizmi yetki belgesine sahip bir muayenehanenin uluslararası hasta kabulüne devam edebilmesi için 31 Aralık 2026'ya kadar sertifikasyon sürecini tamamlaması gerekir.

Sertifikasyon değerlendirmesi, TÜSKA tarafından hazırlanan 32 kriterlik Sağlık Tesisi Sağlık Turizmi Sertifikasyon Kriter Seti üzerinden, İl Sağlık Müdürlüklerince yerinde denetimle yapılır. Değerlendirme esasları, Sağlık Bakanlığı'nın 27 Mart 2026 tarihli yazısı ile kriter kriter ayrıntılandırılmıştır. Başarı şartı, tesise uygulanabilir kriterlerin en az %80'inin "Evet" olarak karşılanmasıdır; kapsam dışı bırakılan kriterler hesaba katılmaz. Başarısız olan tesis, en erken bir ay sonra yeniden denetime girebilir.

Muayenehanelerin Muaf Olduğu 4 Kriter (9-12)

Resmî değerlendirme dokümanında muayenehaneler dört kriterden açıkça muaf tutulmuştur. Bunların tamamı, kurumsal eğitim yönetimi ve işleyiş dokümantasyonuna ilişkin kriterlerdir:

Muafiyetin pratik anlamı şudur: tek hekimli, sınırlı personelli bir yapının kurumsal bir eğitim yönetim sistemi ve çok başlıklı işleyiş prosedürleri hazırlaması beklenmemektedir. Bu, hazırlık yükünü ciddi biçimde hafifletir. Ancak muafiyet, konunun tamamen göz ardı edilebileceği anlamına gelmez — örneğin tedavi sonrası takip, bilgilendirme ve onam süreçleri başka kriterler üzerinden yine denetlenir; yalnızca bunların kurumsal doküman formatında yazılması zorunlu tutulmaz.

Muayenehanenin Karşılaması Gereken Kriterler

Muafiyetler düşüldükten sonra muayenehanenin karşılaması gereken kriterler, başlıca şu alanlarda toplanır:

• Personel ve dil yeterliliği (kriter 1-3): uluslararası sağlık turizmi biriminde görev yapan personel listesi (mesul müdür imzalı), güncel ve geçerli dil belgesine sahip en az bir personel, doğrudan bakım/tedavi hizmeti verecek personelin tanımlı olması.
• Portal yüklemeleri (kriter 4 ve 6): uluslararası hastalara hizmet veren hekim listesinin HealthTürkiye portalına, uzmanlık belgeleri ve varsa özellikli sertifikaların (medikal estetik, saç ekimi vb.) EKİP portalına yüklenmesi.
• Uzmanlık belgeleri ve görev tanımları (kriter 5, 7, 8): mevzuat gereği zorunlu Bakanlık onaylı sertifikaların mevcut olması; görev, yetki ve sorumlulukların tanımlanıp mesul müdür onayıyla personele tebliğ edilmesi.
• Dijital görünürlük (kriter 13-16): uluslararası hastalara yönelik, en az bir yabancı dilde web sayfası; sosyal medya kullanımı; yabancı dilde bilgilendirme dokümanları (dijital mecralar kabul edilir).
• Geri bildirim ve memnuniyet (kriter 17-19): görüş/öneri/şikâyet kanalı (anket, WhatsApp, e-posta, web formu olabilir), düzenli memnuniyet ölçümü ve sonuçlara dayalı iyileştirme çalışmalarının raporlanması.
• Klinik süreç ve kayıt (kriter 20, 21, 23-25): hasta sayısı ve bekleme sürelerinin takibi, enfeksiyon önleme tedbirleri, KVKK ve aydınlatılmış onam formları, standart anamnez formları, güvenli ilaç kullanımı bilgilendirmesi.
• Tedavi sonrası süreç (kriter 26, 27, 31): seyahat/uçuş uygunluğu bilgilendirmesi (medikal çıkış raporu), malzeme-ilaç-ekipman izlem bilgilendirmesi, hizmet öncesi bilgilendirme süresinin takibi.
• Fiziksel koşullar (kriter 28-30): uluslararası hastalar için uygun bekleme alanı ve yönlendirme tabelaları, tanımlı bir plana bağlı temizlik ve kayıtları, hastalar için kolay internet erişimi.

Değerlendirme esaslarındaki ortak vurgu, süreçlerin sistemli ve sürdürülebilir işlediğinin gösterilmesidir. Örneğin memnuniyet ölçümünde yalnızca anket yapmak yetmez; kaç hastanın geri dönüş yaptığı, ne kadar sürede yanıt verildiği ve hangi iyileştirmelerin yapıldığı raporlanabilmelidir.

Muayenehaneye Özgü Zorluklar

Muayenehane ölçeğinde en sık karşılaşılan zorluklar, kriterlerin kendisinden çok kaynak kısıtından doğar:

• Dil belgeli personel şartı: kurumda güncel ve geçerli dil belgesine sahip en az bir personel bulunmalıdır. Tek hekimli yapılarda bu şart çoğu zaman hekimin kendisi veya hasta koordinatörü üzerinden karşılanır; belgenin güncel ve geçerli olduğundan emin olunmalıdır.
• Aynı kişide toplanan roller: personel listesi, görev tanımları ve tebliğ işlemleri az sayıda kişi üzerinde yoğunlaşır; buna rağmen her rolün yazılı olarak tanımlanması ve mesul müdür onayı aranır.
• Kayıt disiplini: hasta takibi, memnuniyet ölçümü ve temizlik gibi fiilen yapılan işlerin kayıt üretmemesi, denetimde kanıt gösterilememesine yol açar. Küçük ölçekte bile basit çizelge ve formlarla kayıt düzeni kurulmalıdır.
• Web sitesi ve tanıtım mevzuatı uyumu: yabancı dilde web sayfası, yetki belgesi başvurusunda beyan edilen siteyle tutarlı ve Tanıtım-Bilgilendirme Yönetmeliği hükümlerine uygun olmalıdır.

32. Kriter: Akreditasyonlu Hastane Sözleşmesi (2028)

Muayenehaneler için orta vadede en stratejik madde 32. kriterdir: 31 Ocak 2028 tarihinden itibaren hasta yatışı, günübirlik işlem ve ameliyathane ortamında yapılacak girişimsel işlemler için TÜSKA akreditasyonuna sahip hastanelerle sözleşme/protokol/anlaşma yapılmış olması aranacaktır. Bu kriter 2026 denetimlerinde henüz aranmaz; ancak ameliyathane gerektiren işlemler (örneğin cerrahi girişimler) yapan veya hastanede işlem planlayan muayenehaneler için 2028 öncesinde geçerli bir hastane protokolünün kurulması gerekecektir.

Bu durum, iş birliği yapılacak hastanenin seçiminde de yeni bir ölçüt getirir: 2028 itibarıyla protokolün geçerli olabilmesi için hastanenin TÜSKA akreditasyonuna sahip olması gerekir. Çalışılan hastanenin akreditasyon sürecindeki durumunu şimdiden sormak, ileride protokol yenileme zorunluluğunu önler. Yalnızca muayenehane ortamında yapılabilen işlemlerle sınırlı çalışan hekimler için ise bu kriter, hizmet alanı kapsamına girmediği ölçüde değerlendirme dışı bırakılabilir; nihai kararı denetimi yapan birim verir.

Pratik Hazırlık Planı: 5 Adım

1. 01Mevcut durum tespiti — muaf olunan 9-12. kriterler ile değerlendirme dışı 22. kriteri ayırdıktan sonra kalan kriterleri tek tek mevcut durumla karşılaştırın; eksikleri listeleyin.
2. 02Portal ve belge kontrolü — hekim listesinin HealthTürkiye'ye, uzmanlık belgelerinin ve varsa özellikli sertifikaların EKİP portalına yüklü ve güncel olduğunu doğrulayın; dil belgesinin geçerliliğini kontrol edin.
3. 03Kayıt düzenini kurun — memnuniyet ölçümü, geri bildirim yanıt süreleri, anamnez formları, KVKK/onam arşivi, temizlik çizelgeleri ve hasta takip kayıtlarını basit ama düzenli formlarla üretir hale getirin.
4. 04Dijital varlıkları tamamlayın — en az bir yabancı dilde güncel web sayfası, aktif sosyal medya kullanımı ve yabancı dilde bilgilendirme içeriklerini hazırlayın; tanıtım mevzuatına uygunluğu gözetin.
5. 05Denetim takvimini erken planlayın — İl Sağlık Müdürlüğü değerlendirmesini, başarısızlık halinde en erken 1 ay sonra yapılabilecek tekrar denetime alan bırakacak şekilde 2026'nın son aylarına bırakmadan talep edin.

Süreyi Kaçırmanın Sonucu

31 Aralık 2026'ya kadar sertifikasyon sürecini tamamlamayan muayenehaneler, sağlık turizmi kapsamında uluslararası hasta kabulü ve hizmet sunumu faaliyetlerini sürdüremez. Bu yalnızca hasta akışını değil, acenta sözleşmelerini ve sağlık turizmi teşvik başvurularının dayandığı yasal zemini de etkiler. Muafiyetler sayesinde muayenehanelerin hazırlık yükü diğer tesis türlerine göre daha hafiftir; buna karşın kayıt düzeni ve portal yüklemeleri gibi başlıklar zaman aldığından hazırlığın erken başlatılması önerilir.