Akreditasyon mu, Sertifikasyon mu? Hangi Tesis Hangi Yolda

Mevzuat Ne Diyor?

Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmeliğin (RG 26 Nisan 2025, Sayı 32882) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi tek cümlede ayrımı kurar: "Hastaneler, tıp merkezleri, tıbbi laboratuvarlar ve diyaliz merkezlerinin TÜSKA tarafından akredite edilmiş olması, bunların dışındaki sağlık tesislerinin ise Bakanlıkça düzenlenen sertifikayı alması zorunludur."

Yönetmeliğin geçici maddesi ise bu yükümlülüğün 31 Aralık 2026 tarihine kadar sağlanacağını düzenler. Yani iki farklı yol, tek bir son tarih.

Yönetmelikteki sertifika tanımı da bu ilişkiyi netleştirir: sertifika, "TÜSKA tarafından sağlık turizmi alanında oluşturulan standartlar esas alınarak Bakanlıkça düzenlenen belge"dir. Yani standardın kaynağı TÜSKA, belgeyi düzenleyen Bakanlık, saha değerlendirmesini yapan İl Sağlık Müdürlükleridir.

Rakamlar: Kim Nerede?

T.C. Sağlık Bakanlığı SHGM'nin 2 Temmuz 2026 tarihli yetki belgeli sağlık tesisi listeleri (dört liste, 248 sayfa) ayrıştırıldığında iki yolun büyüklüğü net biçimde ortaya çıkıyor.

Sertifikasyon yolundaki 4.230 tesisin bileşimi de dikkat çekicidir: 2.596 muayenehane, 1.254 ağız ve diş sağlığı polikliniği, 56 ADSM ve yüzlerce poliklinik. Yani sertifikasyon tarafı, hem sayıca kalabalık hem de kurumsal kapasite bakımından akreditasyon tarafına göre daha küçük ölçekli yapılardan oluşuyor.

Neden Bu Ayrım Önemli?

Sektör iletişimi büyük ölçüde akreditasyon üzerinden yürüyor: TÜSKA duyuruları, akreditasyon belgesi takdim törenleri, Altın kategorisi haberleri. Bunlar 683 tesisi ilgilendiriyor. Buna karşılık takvimi kaçırma riski en yüksek grup, gündemde en az yer bulan gruptur — küçük ölçekli klinikler, ADSP'ler ve muayenehaneler.

İki yol arasındaki hazırlık farkı da buradan doğar. Akreditasyon yolundaki tesisler çoğunlukla kalite yönetim birimi, doküman sistemi ve kalite sorumlusu olan yapılardır. Sertifikasyon yolundaki bir ADSP veya muayenehane ise 32 kriterin istediği yazılı prosedürleri, eğitim kayıtlarını ve portal yüklemelerini çoğu zaman sıfırdan kurmak zorundadır.

Tesis Tipinize Göre Yol Haritası

Takvimi Kaçırırsanız Ne Olur?

31 Aralık 2026'ya kadar akreditasyon veya sertifikasyon yükümlülüğünü sağlamayan tesis, uluslararası sağlık turizmi kapsamında hasta kabul edemez. Bu, yalnızca bir belge eksikliği değil; faaliyetin kendisinin durması anlamına gelir.

İkinci ve daha kalıcı risk yetki belgesinin kendisidir: mevzuat uyarınca bir yıl boyunca sağlık turizmi faaliyeti gerçekleştirmeyen tesislerin yetki belgesi iptal edilir ve iptal edilen kuruluşlar bir yıl süreyle yeniden belge alamaz. Yani belgelendirmeyi kaçırmanın maliyeti, kaybedilen sezonla sınırlı kalmayabilir.

Kapasite tarafında da bir kısıt var. Sertifikasyon değerlendirmelerini İl Sağlık Müdürlükleri, akreditasyon denetimlerini TÜSKA'nın yetkilendirdiği değerlendiriciler yürütüyor. 4.913 tesisin büyük bölümünün son çeyreğe yığılması hâlinde denetim kapasitesinin darboğaza girmesi beklenmelidir — bu nedenle geriye dönük takvim planlaması, son tarihe göre değil denetim randevusuna göre yapılmalıdır.