ADSP Nedir? Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği

ADSP Nedir?

ADSP, 'Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği' ifadesinin kısaltmasıdır. Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılan, birden fazla diş hekiminin bir arada hizmet verdiği özel bir ağız ve diş sağlığı kuruluşudur. Tek bir diş hekiminin kendi adına açtığı muayenehaneden farklı olarak poliklinik, kurumsal bir işletme yapısına, birden çok diş üniti ve muayene odasına, genellikle radyoloji (panoramik/periapikal röntgen) gibi destek birimlerine sahip daha geniş bir yapıdır.

ADSP'ler; dolgu, kanal tedavisi, çekim, protez, implant, ortodonti ve estetik diş hekimliği gibi ağız-diş sağlığı hizmetlerini tek çatı altında sunar. Bu kurumsal yapı, hem yerli hastaya sürekli hizmet vermeyi hem de yurt dışından gelen hastalara yönelik sağlık turizmi faaliyetini yürütmeyi kolaylaştırır. Türkiye'de diş turizminin (implant, gülüş tasarımı, zirkonyum kaplama gibi) hızla büyüdüğü düşünüldüğünde, poliklinik statüsü uluslararası hasta kabulü açısından önemli bir zemin oluşturur.

Özel ağız ve diş sağlığı kuruluşları uygulamada üç temel statüde karşımıza çıkar: muayenehane (tek hekim), Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği (ADSP) ve Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi (ADSM). Bu üç yapının ruhsatı, kadrosu ve fiziki şartları Sağlık Bakanlığı'nın 'Ağız ve Diş Sağlığı Hizmeti Sunulan Özel Sağlık Kuruluşları' hakkındaki yönetmeliğiyle belirlenir.

ADSP ile ADSM Farkı Nedir?

En sık karıştırılan iki kavram ADSP (Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği) ile ADSM'dir (Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi). İkisi de Sağlık Bakanlığı ruhsatlı, birden çok diş hekiminin çalıştığı özel kuruluşlardır; temel ayrım ölçek, kadro ve hizmet kapsamındadır. Genel kabul gören ayrıma göre ADSM daha büyük ölçekli, daha geniş kadrolu ve daha kapsamlı hizmet sunabilen bir yapıyken, ADSP poliklinik düzeyinde, görece daha küçük ölçekli bir kuruluştur.

Fiziki şart, asgari diş ünitesi sayısı, bulunması zorunlu birimler ve kadro gibi kesin farklar mevzuata tabidir; her iki kuruluş türü için asgari şartlar Sağlık Bakanlığı yönetmeliğiyle ve ruhsat türüne göre belirlenir. Bu nedenle spesifik sayısal şartlar için başvuru öncesinde güncel yönetmelik ve bağlı olunan İl Sağlık Müdürlüğü esas alınmalıdır. Aşağıdaki tablo üç statünün karşılaştırmasını genel hatlarıyla özetler.

ADSP ile Muayenehane Farkı

Muayenehane, tek bir diş hekiminin kendi adına açtığı ve tek başına hizmet verdiği en küçük ölçekli ağız-diş sağlığı yapısıdır. ADSP ise birden fazla diş hekiminin çalıştığı, kurumsal bir işletme kimliğine sahip poliklinik statüsündeki kuruluştur. Aradaki temel farklar şunlardır:

• Hekim sayısı: Muayenehanede tek hekim çalışır; ADSP'de birden fazla diş hekimi ve destek personeli birlikte hizmet verir.
• Hizmet kapsamı: Muayenehane tek hekimin uzmanlık ve kapasitesiyle sınırlıyken, ADSP farklı alanlarda (implant, ortodonti, protez, cerrahi) eşzamanlı hizmet sunabilir.
• Kurumsal yapı: ADSP'de mesul müdürlük, tanımlı görev dağılımı, doküman yönetimi ve daha kurumsal bir işleyiş bulunur.
• Fiziki altyapı: ADSP'de birden çok diş üniti, muayene odası ve genellikle radyoloji gibi destek birimleri yer alır.
• Sağlık turizmi kapasitesi: Uluslararası hasta biriminin, yabancı dil bilen personelin ve süreç yönetiminin gerektiği sağlık turizminde poliklinik yapısı operasyonel olarak daha elverişlidir.

Sağlık turizmi teşvikleri açısından muayenehaneler de yetki belgesi alıp destekten yararlanabilir; ancak TÜSKA sertifikasyonunda muayenehaneler bazı kriterlerden muaf tutulurken poliklinik ve merkezler için bu kriterler geçerlidir. Bu ayrım, hazırlık sürecini doğrudan etkiler.

ADSP Sağlık Turizmi Teşviklerinden Nasıl Yararlanır?

ADSP'lerin sağlık turizmi açısından en somut kazancı, devlet teşviklerine erişim hakkıdır. Türkiye'de diş turizmi yapan poliklinikler, 10962 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Döviz Kazandırıcı Hizmet Sektörleri Markalaşma Destekleri) kapsamındaki sağlık turizmi teşviklerinden yararlanabilir. Bunun için önce Sağlık Turizmi Yetki Belgesi'ne sahip olmak gerekir.

Yetki belgeli bir ADSP'nin yararlanabileceği başlıca destek kalemleri şunlardır:

• Reklam, tanıtım ve pazarlama desteği: Yurt dışına yönelik dijital reklam, tanıtım ve pazarlama harcamalarının önemli bir bölümü (uygulama esaslarında %50 oranı) belirlenen üst limitler dahilinde desteklenir.
• Hasta yol (ulaşım) desteği: Yurt dışından getirilen hastanın ulaşım giderlerinin bir kısmı (hasta başına belirlenen üst limitle) desteklenebilir.
• Komplikasyon (seyahat sağlık) sigortası desteği: Uluslararası hastalara yönelik komplikasyon sigortası giderleri desteklenir.
• Belgelendirme desteği: Akreditasyon/sertifikasyon ve kalite belgelerine ilişkin giderler desteklenir.
• Yurt dışı birim ve istihdam destekleri: Yurt dışı ofis/birim ve nitelikli personel istihdamına yönelik destekler uygun koşullarda kullanılabilir.

Bu kalemlere ilişkin kesin oran ve üst limitler 10962 sayılı Karar'ın uygulama genelgesiyle belirlenir ve dönemsel olarak güncellenebilir. Başvurular Ticaret Bakanlığı'nın Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden yapılır; harcamaların usulüne uygun belgelenmesi ödemenin ön koşuludur.

ADSP İçin Sağlık Turizmi Yetki Belgesi Şartları

Bir ADSP'nin sağlık turizmi teşviklerinden yararlanabilmesi için önce İl Sağlık Müdürlüğü aracılığıyla Sağlık Bakanlığı'ndan Sağlık Turizmi Yetki Belgesi alması gerekir. Başlıca şartlar şunlardır:

1. 01Uluslararası hasta birimi: Kuruluş bünyesinde uluslararası hastaların kabul, yönlendirme ve takibinden sorumlu bir birim kurulmuş olmalıdır.
2. 02Yabancı dil bilen personel: Uluslararası hasta biriminde geçerli ve güncel yabancı dil belgesine sahip en az bir personel bulunmalıdır.
3. 03Kalite puanı: Sağlıkta Kalite Standartları (SKS) değerlendirmesinden asgari puanın (genel uygulamada en az 85) sağlanması aranır. 31 Aralık 2026 sonrası için bu şart TÜSKA/SAS sertifikasyonu ile birlikte yürütülür.
4. 04Yabancı dilde web sitesi: Uluslararası hastalara yönelik, en az bir yabancı dilde hazırlanmış güncel bir internet sitesi bulunmalıdır.
5. 05Mevzuata uygun tanıtım: Tanıtım ve bilgilendirme materyalleri, diş hekimliğine ilişkin tanıtım kurallarına uygun olmalıdır.

Yetki belgesi başvurusu İl Sağlık Müdürlüğü'ne yapılır; teşvik başvuruları ise ayrıca Ticaret Bakanlığı DYS üzerinden yürütülür. İki süreç birbirini tamamlar: yetki belgesi olmadan teşvikten, teşvik altyapısı olmadan da sürdürülebilir bir uluslararası hasta operasyonundan söz edilemez. Sürecin tüm adımları için sağlık turizmi yetki belgesi rehberimize bakabilirsiniz.

ADSP ve TÜSKA Sertifikasyonu (32 Kriter, 31 Aralık 2026)

Sağlık turizmi yapan ADSP'ler için 2026'nın en kritik yükümlülüğü TÜSKA sertifikasyonudur. 26 Nisan 2025 tarihli Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik uyarınca; hastane, tıp merkezi, tıbbi laboratuvar ve diyaliz merkezleri TÜSKA akreditasyonuna tabidir. Diş poliklinikleri (ADSP dahil), müstakil klinikler ve muayenehaneler ise akreditasyon değil, TÜSKA'nın hazırladığı 32 kriterlik set üzerinden yürütülen sertifikasyon kapsamındadır.

Bir ADSP için pratik anlamı şudur: 31 Aralık 2026'ya kadar bu sertifikasyonun tamamlanması zorunludur. Değerlendirme, Sağlık Bakanlığı adına İl Sağlık Müdürlükleri tarafından yerinde denetimle yapılır ve kuruluşa uygulanabilir kriterlerin en az %80'inin karşılanması aranır. Süreci tamamlamayan poliklinik, sağlık turizmi kapsamında uluslararası hasta kabulüne devam edemez; bu da teşvik haklarının fiilen kullanılamaması demektir.

Muayenehaneler eğitim ve dokümantasyona ilişkin bazı kriterlerden muaf tutulurken, ADSP ve ADSM gibi çok hekimli kuruluşlar için görev tanımları, işleyiş prosedürleri ve tedavi sonrası takip başlıkları eksiksiz aranır. Bu nedenle poliklinik statüsündeki bir diş kuruluşu, hazırlığa erken başlamalı ve 32 kriteri madde madde gözden geçirmelidir.

Özetle: ADSP'ler İçin Yol Haritası

• ADSP, çok hekimli ve ruhsatlı bir ağız-diş sağlığı polikliniğidir; muayenehaneden kapsamlı, ADSM'den genelde küçük ölçeklidir.
• Sağlık turizmi teşvikleri için önce İl Sağlık Müdürlüğü'nden Sağlık Turizmi Yetki Belgesi alınmalıdır.
• Yetki belgesiyle 10962 sayılı Karar kapsamındaki reklam-tanıtım, hasta yol, komplikasyon sigortası ve belgelendirme desteklerinden yararlanılabilir; başvuru DYS üzerinden yapılır.
• 31 Aralık 2026'ya kadar TÜSKA'nın 32 kriterlik sertifikasyonu tamamlanmalı; uygulanabilir kriterlerin en az %80'i karşılanmalıdır.