Hedef Ülke Seçimi ve +20 Puan Stratejisi — Sağlık Turizmi Teşvik Rehberi

+20 Puan Nedir, Nereden Geliyor?

27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete'de (Sayı: 33181) yayımlanan 10962 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, sağlık turizmi dahil tüm hizmet ihracatı desteklerini tek çatı altında topladı ve 5448 sayılı Kararı yürürlükten kaldırdı. Yeni yapının getirdiği en kritik stratejik araç, hedef ülke farklılaşmasıdır: Ticaret Bakanlığı'nın belirlediği hedef ülke listesinde yer alan pazarlara yönelik belirli faaliyet kalemlerinde destek oranı 20 puana kadar artırılabilir.

Bu artış mutlak değerde küçük görünse de yıllık harcama bütçesi yüksek kalemlerde — özellikle reklam-tanıtım-pazarlama ve yurt dışı etkinlik katılımında — geri alınan tutar üzerinde doğrudan ve belirgin bir etki yaratır. Örneğin yıllık 5 milyon TL reklam harcamasında %50 oranı 2,5 milyon TL destek üretirken, hedef ülke avantajıyla %70'e yükselen oran 3,5 milyon TL anlamına gelir; aradaki 1 milyon TL fark faaliyet planlamasıyla tamamen yakalanabilir.

Hangi Destek Kalemleri +20 Puandan Yararlanıyor?

Tüm destek kalemleri hedef ülke artışından yararlanmaz; artış belirli kategorilere uygulanır. Aşağıdaki tablo, genel oran ile hedef ülke oranını ve yıllık üst limitleri karşılaştırmaktadır. Kesin oran ve limit değerleri 10962 sayılı Karar'ın uygulama genelgesi ile belirlenir; tablodaki rakamlar resmî kaynaktaki verilere dayalıdır.

Hedef Ülke Listesi Nasıl Belirleniyor?

Hedef ülke listesi Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenir ve sağlık turizmi için ayrı bir liste söz konusu olabilir. Bakanlık, sağlık turizmi açısından yüksek potansiyelli ve Türkiye'nin pazar payını artırmak istediği ülkeleri bu listeye dahil eder. Liste zaman içinde güncellenebilir; dolayısıyla faaliyet planı yapılmadan önce güncel listeyi DYS sistemi veya Ticaret Bakanlığı'nın yayınları üzerinden doğrulamak gerekir.

Genel eğilim olarak sağlık turizminde yüksek talep hacmine sahip pazarlar — Orta Doğu ülkeleri, Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri, Balkan ülkeleri ve bazı Avrupa pazarları — bu liste kapsamında değerlendirilebilir. Ancak aktif planlama için bakanlık onaylı ve güncel listeyi esas almak zorunludur.

Pazar Seçim Süreci: 4 Adımlı Çerçeve

Hedef ülke avantajını yakalamak için pazarı sadece teşvik oranına bakarak seçmek yeterli değildir. Kliniklerin dört temel boyutu değerlendirmesi gerekir:

1. 01Hedef ülke listesinde yer alan pazarların güncel versiyonunu bakanlık kanallarından teyit edin. Liste değişkendir; kampanya başlamadan önce doğrulama zorunludur.
2. 02Klinik özelinde ülke-tedavi eşleşmesi yapın: hangi tedavi dalında hangi ülkeden talep geldiğini analiz edin. Diş turizmi için farklı pazarlar, estetik ya da bariatrik için farklı pazarlar öne çıkabilir.
3. 03Faaliyetin niteliğini belirleyin: reklam mı, fuar mı, yoksa ikisi birden mi? Hedef ülke artışından en çok yararlanan kalemler bunlar olduğu için bütçeyi bu kalemlere yoğunlaştırmak teşvik verimliliğini artırır.
4. 04Ön onay gerektiren kalemlerde faaliyet takvimini ön onay süresini hesaba katarak kurun. Ön onay alınmadan gerçekleştirilen faaliyetler desteksiz kalabilir.

Faaliyet Planlaması: Neyi, Ne Zaman, Nereye?

Teşvik getirisini maksimize etmek faaliyet planlamasının kalitesine bağlıdır. Hedef ülke avantajının fiilen uygulanabilmesi için faaliyetin o ülkeye yönelik olduğunun belgelerle kanıtlanması gerekir. Bu, yalnızca hedef ülkedeki kullanıcılara gösterilen dijital reklam kampanyaları, söz konusu ülkede düzenlenen fuarlar veya o ülkede gerçekleştirilen marka tescil başvuruları anlamına gelir.

• Dijital reklam kampanyaları: hedefleme raporlarında ülke bazlı gösterim ve tıklama verileri muhafaza edilmelidir.
• Fuar ve etkinlik katılımları: etkinliğin hedef ülkede veya hedef ülke pazarına yönelik olduğuna dair belge (davet mektubu, fuarın ülkesi) gerekir.
• Marka tescil başvuruları: tescil başvurusunun hangi ülke ofisi / patent kurumuna yapıldığı belgelenmelidir.

Örnek Getiri Farkı: Temsili Hesaplama

Aşağıdaki senaryo, hedef ülkeye yönlendirilmiş ve yönlendirilmemiş faaliyet bütçeleri arasındaki teşvik farkını göstermek amacıyla hazırlanmış temsili bir örnektir. Gerçek klinik tutarları yıllık bütçe, tedavi karması ve faaliyet tipine göre farklılık gösterir.

Örnekte görüldüğü üzere, aynı harcama bütçesini hedef ülkelere yönelik kanalize etmek yıllık 1,3 milyon TL ek destek yaratabilir. Bütçe büyüdükçe ve üst limitler henüz dolmamışken bu fark daha da belirginleşir.

DYS Başvurusunda Dikkat Edilmesi Gerekenler

Hedef ülke avantajından yararlanmak için DYS başvurusunun doğru kurgulanması kritiktir. Başvuru sırasında faaliyetin hedef ülkeye yönelik olduğunu kanıtlayan belgelerin dosyaya eklenmesi, inceleme sürecinde olası redlerin önüne geçer.

• Ön onay başvurusunda hedef ülke beyanı açıkça yapılmalıdır.
• Dijital reklam için platform (Google Ads, Meta vb.) ülke hedefleme raporu ve ödeme dekontları muhafaza edilmelidir.
• Fuar katılımında organizatörden alınan ülke teyit belgesi ve katılım faturası dosyaya konulmalıdır.
• Marka tescilinde ilgili ülkenin patent / ticaret marka ofisine yapılan başvuru belgesi gereklidir.
• Harcamalar Bakanlıkça kabul edilen muhasebe standardında belgelenmelidir.

Stratejik Özet: Hedef Ülke Avantajını Kim Kullanmalı?

Hedef ülke +20 puan artışı, yıllık teşvik getirisini artırmak isteyen her klinik için geçerli bir araçtır; ancak en yüksek etkiyi sağlayanlar reklam ve fuar bütçesi büyük, uluslararası marka bilinirliği inşa etme sürecinde olan ve hedef ülkelerdeki hasta talebini kanalize edebilecek kapasite geliştiren kliniklerdir.

Küçük ölçekli klinikler için de bu strateji geçerlidir: marka tescil ve kısıtlı dijital reklam bütçeleri dahi hedef ülkelere yönlendirildiğinde oransal kazanım aynıdır. Teşvik yönetimini bir yıl baştan planlamak — faaliyetleri takvime bağlamak, ön onayları faaliyet öncesi almak ve belgeleri eksiksiz tutmak — bu avantajı fiilen realize etmenin tek yoludur.