10962 Sayılı Karar ile Sağlık Turizmi Teşviklerinde Ne Değişti?

Sağlık turizmi teşvik sistemi, 2026 yılıyla birlikte köklü bir revizyona uğradı. Ticaret Bakanlığı'nın yıllardır uyguladığı ve sektörün 'hasta yol desteği' olarak bildiği çerçeve, 10962 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeniden kurgulandı. Yeni Karar, uzun süredir teşvik alan diş klinikleri, ağız ve diş sağlığı merkezleri (ADSM), hastaneler ve aracı kuruluşlar için hem fırsatları hem de dikkat edilmesi gereken oran düşüşlerini beraberinde getiriyor. Bu rehberde neyin değiştiğini kalem kalem, eski sistemle karşılaştırmalı olarak ve pratik bir örnek hesaplamayla ele alıyoruz.

10962 Sayılı Karar Nedir, Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?

10962 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Kararın en önemli hukuki sonucu, daha önce sağlık turizmi ve döviz kazandırıcı hizmet ticareti desteklerine dayanak oluşturan 5448 sayılı Kararı yürürlükten kaldırmasıdır. Yürürlük tarihi 1 Ocak 2026 olarak belirlendiği için, 2026 takvim yılına ait faaliyet ve harcamalar artık yeni Karar hükümlerine tabidir.

Bu, yalnızca oranların güncellenmesi anlamına gelmiyor. Karar; desteklenen faaliyet kalemlerini, üst limitleri, hedef ülke mantığını ve programlar arası geçiş yapısını yeniden tanımlıyor. Dolayısıyla 2025 ve öncesinde alınan destek başvurularının koşullarını birebir 2026'ya taşımak doğru değil; her kliniğin yeni çerçeveyi kendi faaliyet planına göre yeniden değerlendirmesi gerekiyor.

En Kritik Değişiklik: Genel Destek Oranı %50'ye İndi

Önceki dönemde sağlık turizmi destek oranları büyük ölçüde %60-70 bandında uygulanıyordu. 10962 sayılı Karar ile genel destek oranı %50'ye indirildi. İlk bakışta bu bir gerileme gibi görünse de, Karar önemli bir telafi mekanizması getiriyor: hedef ülkelere yönelik faaliyetlerde destek oranı 20 puana kadar artırılabiliyor. Yani doğru ülkelere yönelik doğru faaliyetlerde efektif oran yeniden %70'e ulaşabiliyor.

Bu tasarım, teşvik politikasının yönünü açıkça gösteriyor: destek artık 'her yöne eşit' değil, Bakanlığın öncelik verdiği pazarlara yönelen kuruluşları ödüllendiren bir yapıya kavuşuyor. Diş klinikleri için bu, pazarlama ve tanıtım bütçesini rastgele değil, hedef ülke listesine göre planlamanın doğrudan geri dönüşü artırdığı anlamına geliyor. Hangi ülkelerin hedef ülke sayıldığı ve puan artışının hangi faaliyetlere uygulanacağı, uygulama genelgesiyle kesinleşecek kritik detaylardır.

Destek Kalemleri ve Yeni Üst Limitler

Karar kapsamındaki başlıca destek kalemleri ve güncel yıllık üst limitleri aşağıdaki gibidir. Oranların tamamı genel çerçevede %50 olup, hedef ülke faaliyetlerinde puan artışı uygulanabilir:

Dikkat çeken en somut değişikliklerden biri ulaşım desteğinin yıllık üst limitidir: önceki dönemde 27.357.000 ₺ olan tavan, 10962 sayılı Karar ile 25.000.000 ₺'ye çekildi. Rakamsal olarak bir azalış olsa da, ulaşım desteği hâlâ sağlık turizminin en yüksek limitli kalemlerinden biri olmaya devam ediyor ve yurt dışından hasta getiren diş klinikleri için en belirleyici teşvik başlığıdır.

Yeni Kalem: Uluslararası Kuruluşlara Üyelik Desteği

10962 sayılı Karar'ın getirdiği en önemli yeniliklerden biri, 'Uluslararası Kuruluşlara Üyelik Desteği'dir. Bu kalem kapsamında, sağlık kuruluşlarının uluslararası mesleki kuruluşlara üyelik giderleri %50 oranında ve yıllık 2.500.000 ₺ üst limitle desteklenmektedir. Uluslararası tanınırlık ve akreditasyonun sağlık turizminde güven unsuru olarak önemi düşünüldüğünde, bu destek özellikle küresel ölçekte konumlanmak isteyen klinikler için stratejik bir avantajdır.

Programlar: Hizmet Sektörleri Atılım, Marka ve TURQUALITY®

Destekler, kuruluşun olgunluk düzeyine göre farklı programlar altında sunulmaya devam ediyor. Temel çerçeve şu üç programdan oluşuyor:

• Hizmet Sektörleri Atılım Programı — teşvik sistemine yeni giren veya bireysel destek kalemlerinden faydalanan kuruluşlar için giriş seviyesi program.
• Marka Programı — belirli olgunluğa ulaşmış, markalaşma sürecindeki kuruluşlar için daha geniş kapsamlı destek.
• TURQUALITY® — Türkiye'nin devlet destekli markalaşma programının en üst basamağı; en kapsamlı ve en uzun vadeli destekleri sunar.

Ayrıca sektörel iş birliğini teşvik eden HİSER (Hizmet Sektörü Rekabet Gücünün Artırılması) projeleri kapsamında destek oranı %75'e kadar çıkabiliyor ve proje üst limiti 43.000.000 ₺ olarak belirlenmiş durumda. Birden fazla kliniğin bir araya gelerek ortak hedef pazara yöneldiği iş birliği projeleri için HİSER, bireysel desteklerden çok daha yüksek bir kaldıraç sunuyor.

Eski ↔ Yeni Karşılaştırma

Kapsam Dışı Kalan veya Daraltılan Kalemler

Yeni Karar, bazı destek kalemlerini kapsam dışına çıkardı ya da daralttı. Sektörel değerlendirmelere göre; yurt içi tanıtım ve eğitim faaliyetleri, sanal fuar katılımları ve ürün yerleştirme türü kalemler bu daralmadan etkilenmiş görünüyor. Ancak bu konuda temkinli olmak gerekiyor: hangi kalemin tamamen kapsam dışı kaldığı, hangisinin yalnızca sınırlandığı, kesin olarak uygulama genelgesiyle netleşecektir. Bir faaliyet için harcama yapmadan önce, o kalemin güncel statüsünü resmî tebliğ üzerinden ya da bir danışman aracılığıyla teyit etmek en güvenli yaklaşımdır.

Örnek Hesaplama: Bir Diş Kliniği İçin Yıllık Geri Alım

Yurt dışından hasta getiren orta ölçekli bir diş kliniğinin bir yıl içinde şu harcamaları yaptığını varsayalım. Tüm kalemlerde genel çerçeve oranı olan %50 üzerinden, hedef ülke puan artışı hariç muhafazakâr bir tahmin yapıyoruz:

Bu senaryoda klinik, 6.000.000 ₺'lik uygun harcamasının 3.000.000 ₺'sini teşvik olarak geri alabiliyor. Aynı faaliyetlerin hedef ülkelere yönelik yürütülmesi ve 20 puanlık artışın uygulanması durumunda, aynı harcama sepetinden geri alım tutarı belirgin biçimde yükselir. Bu da yeni sistemde 'nereye pazarlama yaptığınızın', 'ne kadar harcadığınız' kadar önemli hale geldiğini gösteriyor.

Başvuru Nasıl Yapılır? Ön Koşullar ve DYS

Sağlık turizmi teşvik başvuruları, Ticaret Bakanlığı'nın Destek Yönetim Sistemi (DYS) üzerinden elektronik ortamda yapılır. Başvuru yapabilmek için iki temel ön koşul bulunuyor:

1. 01Sağlık Bakanlığı'ndan alınmış geçerli bir Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi'ne sahip olmak.
2. 02İlgili Hizmet İhracatçıları Birliği'ne (HİB) üye olmak.
3. 03Faaliyet ve harcamaları, DYS üzerinden usulüne uygun belgelerle ibraz etmek.

Bu ön koşullar sağlanmadan yapılan harcamalar, teşvik kapsamında değerlendirilmez. Bu nedenle klinikler, bir tanıtım ya da ulaşım harcaması yapmadan önce yetki belgesi ve birlik üyeliği durumlarını mutlaka güncel tutmalı; harcama belgelerini (fatura, sözleşme, ödeme dekontu) başından itibaren teşvik başvurusuna uygun şekilde düzenlemelidir.

Diş Klinikleri ve ADSM'ler İçin Ne Anlama Geliyor?

Diş sağlığı, Türkiye'nin sağlık turizminde en güçlü olduğu alanların başında geliyor. 10962 sayılı Karar, oran düşüşüne rağmen diş klinikleri için hâlâ oldukça cazip bir teşvik yapısı sunuyor. Anahtar strateji, pazarlama ve ulaşım bütçesini hedef ülke listesine göre kurgulamak, komplikasyon sigortası ve uluslararası üyelik gibi görece yeni ya da az kullanılan kalemleri de plana dahil etmektir. Böylece hem %70'e kadar çıkabilen oran avantajı yakalanır hem de geri alım tabanı genişletilir.

Özetle: destek oranı düştü ama sistem daha stratejik hale geldi. Doğru planlanan bir teşvik başvurusu, bir diş kliniğinin yurt dışı hasta kazanım maliyetinin önemli bir kısmını devlet desteğiyle karşılamasını sağlayabilir. Kritik olan, harcamaları başından itibaren doğru kalemlerde ve doğru belgelerle yürütmektir.